Bây giờ là tháng 1 năm 2025, đúng dịp kỷ niệm tròn 10 năm ngày mình bắt đầu học ICAEW ACA. Chợt nhớ đến câu nói viral năm vừa rồi ở Việt Nam – “Ai cũng phải bắt đầu từ đâu đó”.
Chẳng ai khác hiểu nổi quyết định lúc đó của mình, đấy là sự thật. Lúc đó, ICAEW mới gia nhập thị trường Việt Nam, còn chưa kịp làm lễ khai trương văn phòng. Người quen biết còn bảo, “mày toàn học những cái đâu đâu”. Các chứng chỉ khác thì làm mưa làm gió, chạy marketing ầm ầm, tiếp cận ngay từ hồi sinh viên năm 1, như hàng loạt tấm lưới được giăng ra để đón học viên. Thế mà, bằng một cách nào đó, mình vẫn “lọt” qua được hết những tấm lưới ấy, theo học một chương trình mới toanh. Nghĩ đơn giản, ICAEW có danh tiếng và “địa vị” ở UK cao vút đến vậy, chắc chắn phải có điều gì đó khác biệt và chất lượng. Giờ nghĩ lại, chỉ thấy, quyết định này như “định mệnh”, không thể khác được.
Lúc ấy, không thể nghĩ được, hành trình 10 năm này lại có nhiều dấu ấn và kỷ niệm đáng nhớ đến vậy.
Đầu tiên, thế giới của mình thực sự được rộng mở. Nếu bạn nhìn thấy mình ghi hay để quốc kỳ của Việt Nam, Malaysia, Singapore, Hà Lan hay Đức ở page hay blog, đấy đều là những nước mình đã SỐNG để LÀM VIỆC và HỌC TẬP, có thẻ cư trú lâu dài hẳn hoi. Chứ đó không phải là những nơi mình ghé thăm như một vị khách du lịch, đi vài ngày rồi về. Mong muốn khám phá là một chuyện, nhưng nếu không có cơ hội, hành trang và sự giúp đỡ, mọi thứ chắc chắn sẽ khó khăn hơn nhiều. Mình đi Malaysia được là theo chương trình hợp tác của ICAEW và firm ở Malaysia, khi firm sẽ hỗ trợ hoàn thành ACA. Mình qua Singapore được là nhờ kinh nghiệm làm việc ở Malaysia, profile ICAEW ACA student, và sự kết nối giữa ICAEW và firm ở Singapore. Mình apply thành công chương trình MBA ở Hà Lan là do profile ICAEW ACA member, kinh nghiệm làm việc quốc tế ở VN, Malay và Singapore. Mình qua Đức được là do có bằng MBA ở Hà Lan, profile ICAEW ACA member, và kinh nghiệm làm việc quốc tế. Tất cả các bước này đều có sự liên kết với nhau, bước trước là bàn đạp cho bước sau. Vì thế, không có quyết định theo học ICAEW ban đầu, bạn nghĩ, mình có thể đi được đến bước của ngày hôm nay không? Khó, có khi giờ đang ở Việt Nam, bế và ru con ngủ ấy chứ.
Thứ hai, có những mối quan hệ rất chất lượng. “Nhóm” đầu tiên là với những anh/chị ở văn phòng ICAEW. Dù đó là văn phòng ở Việt Nam hay Singapore, đều có thể hẹn mọi người đi ăn vài bữa, làm vài cốc bia, rồi tỉ tê chém gió về đủ thứ chuyện trên đời, kể cả chuyện hẹn hò của mình. Có những anh/chị sẵn sàng trò chuyện để giải đáp thắc mắc, đọc và chỉnh sửa essays hay bài phát biểu của mình, thậm chí là người viết hẳn thư giới thiệu cho mình khi apply MBA và công việc ở châu Âu. “Nhóm thứ hai” là với những hội viên hay học viên ICAEW ACA. Mình có cảm giác, con đường trở thành hội viên ICAEW nhiều chông gai hơn, nên khi đã hoàn thành, ai cũng có mức độ gắn kết với ICAEW cao hơn. Do đó, khi đi dự networking event, mọi người đều hòa đồng, thân thiện, cười đùa vui vẻ như đã quen từ lâu. “Nhóm” này có khá nhiều khách VIP, như mình đã từng gặp, trò chuyện và chụp ảnh với bác đại sứ UK ở Việt Nam.
Thứ ba, đó là sự phát triển của chính bản thân mình. ICAEW đặt ra những tiêu chí cụ thể cho học viên để trở thành member. Những tiêu chí này chi tiết đến nỗi, nhiều người quyết định chọn chứng chỉ khác có yêu cầu mềm hơn để học. Vậy nên, khi đã trở thành ICAEW member, ai cũng phải đáp ứng đủ bộ yêu cầu “cứng” này, từ kiến thức, xác nhận kinh nghiệm làm việc đến đạo đức. Mình cũng vậy, dù nhiều lúc, hơi “mệt mỏi” vì cứ phải ethic review và cập nhật learning profile 6 tháng một lần, rồi nộp timesheet cho firm check để update trên hệ thống của ICAEW. Cơ mà, mỗi lần update là một lần có cơ hội nhìn lại những gì đã trải qua, thấy cũng thú vị.
Hành trình học và thi các môn ICAEW mang lại nhiều kỷ niệm. Có một câu nói khác mà mọi người đã được nghe rất nhiều, “Hạnh phúc không phải là một điểm đến, mà là một hành trình.” Lớp học gồm toàn người trong ngành cả, ông nào ông ấy cũng đều “khen” khách hàng như hát hay. Đi học lớp part-time cuối tuần, buồn ngủ mà không dám kêu, quay sang mấy đứa bên cạnh, chúng nó toàn ngáp ngắn ngáp dài. Lúc thầy cô chữa bài, nhiều lúc cả lớp trố mắt im lặng hết, ngớ người ra vì không hiểu gì, thầy cô đành cười, kêu “Thôi, chúng mày về nhà ngủ đi, buổi sau chữa tiếp.” Học part-time là như vậy, vừa phải lo công việc trong tuần, cuối tuần đi học, vậy là cả tuần đều bận bịu. Ở thời điểm bắt đầu, khi còn trẻ và khỏe, ai trong ngành cũng đều trải qua chặng đường tương tự, cùng đi học, cùng kêu ca, và cùng thi pass.
Có những kỹ năng giúp ích rất nhiều trong quá trình học part-time mà có thể áp dụng sau này. Đầu tiên là quản lý thời gian. Học part-time sẽ không có nhiều thời gian để học và làm bài như lớp full-time, nên buộc phải quản lý thời gian chặt chẽ hơn. Nên, chẳng có gì ngạc nhiên, nếu thay vì đi cà phê, tà tưa, xem phim, hay hẹn hò, bạn quyết định ở nhà để ôn bài. Thứ hai là đặt kỳ vọng phù hợp. Thời gian có hạn, không thể muốn đủ thứ và đặt yêu cầu cao vút, cần ưu tiên những nội dung quan trọng và mục tiêu thiết thực, như đủ pass trước đã. Thứ ba, kiên định với sự lựa chọn của bản thân. Nhiều lúc, thấy bạn bè học chứng chỉ khác thi xong hết rồi, còn bạn vẫn đang học và ôn thi, cũng chấm hỏi lắm. Cơ mà, đây chỉ là timing difference – sự khác biệt về thời điểm, kiểu gì sau cũng đến lượt bạn vượt ngàn chông gai thành công.
Nào, giờ cùng chờ xem điều gì sẽ đến trong 10 năm tiếp theo. Khả năng cao nhất là mình sẽ trở thành FCA – Fellow Chartered Accountant khi đủ thâm niên 10 năm member (thực ra là 10 năm đóng phí). Còn gì nữa không? Mình không biết, thực sự đấy. Mình sẽ chờ đợi với tất cả sự hứng khởi, để coi con đường này sẽ đưa mình đến đâu. À mà, có khi, trước hết cần lập gia đình trước đã nhỉ? Người yêu giờ còn chưa có, cơ mà dạo này mọi người bắt đầu giục hơi nhiều, thấy hơi cấn cấn rồi đó.
Ta ba lô 