Trong các ngành dịch vụ chuyên nghiệp – professional services, ngoài những khái niệm cơ bản về ethics – đạo đức nghề nghiệp, còn có một khái niệm về professional appearance. Hiểu một cách đơn giản, đó là những quy tắc và kỳ vọng của người đối diện về cách mình xuất hiện – appearance và hành vi – behaviour trong môi trường công việc. Điều này thể hiện qua việc, bạn ăn mặc như nào, bạn để kiểu tóc ra sao, bạn có để lộ hình xăm hay móng chân móng tay lòe loẹt không, cách bạn ăn nói như nào, cách bạn đối xử và trao đổi với người khác ra sao, etc. Ở môi trường hay điều kiện bên ngoài, bạn có thể thoải mái với phong cách bạn thích. Nhưng, khi đã đi làm và gia nhập môi trường này, bạn cần theo những quy tắc về cách ăn mặc và ứng xử. 

Vì sao điều này lại quan trọng? Đơn giản thôi, tất cả đều do tính chất công việc cả. Nhân sự ngành tiếp xúc với khách hàng rất nhiều, toàn “đá sân khách”, nên ấn tượng với khách hàng rất quan trọng. Thêm nữa, với ngành này, để làm việc hiệu quả, rất cần xây dựng lòng tin giữa hai bên. Mà, nếu đã có ấn tượng không tốt do ăn mặc và ứng xử không phù hợp rồi, liệu, khách hàng có tin tưởng bạn, có muốn hỗ trợ để cùng hoàn thành với kết quả tốt không đây?

Hồi làm việc ở Malaysia và Singapore, ơn giời, mình không phải là nhân vật chính của bất kỳ tranh cãi nào liên quan đến chuyện này cả. Nhưng, cũng chứng kiến vài vụ xảy ra với người trong team và bạn bè xung quanh. Có khách hàng gọi điện complain hẳn với Partner, đại ý rằng, có đứa staff nữ team mày ăn mặc, trang điểm như là đi “market”, không hợp với quy định và môi trường công ty tao một chút nào. Mà, đi “market” – mọi người có thể ngầm hiểu là người ta đang nói đến dịch vụ nào rồi đấy. Rồi, khách hàng không chịu cung cấp tài liệu, bạn mình đến giục (vì sắp đến deadline review), thế là ăn luôn quả complain “staff team mày trao đổi với tao như là giang hồ đi đòi nợ”. Thế là phải ngồi giải trình.

Lúc ở bên Singapore, có khách hàng đã đuổi thẳng cổ 1 đứa thực tập sinh team mình về, với lý do: “Mày ăn mặc thế này mà đến công ty tao làm được à? Mày về luôn đi.” Sau đó, email cho manager và partner, kêu thẳng là do nó mặc áo quá casual (không cổ, stylish các kiểu), tóc hơi dài và nhuộm màu hơi hoe, và để lộ khuyên tai. Mình và mọi người cũng không ai để ý, vì mọi hôm có thấy nó như vậy đâu, tự dưng hôm đó đổi style. Cả team ngơ ngác, không nói nên lời. Khổ thân thằng bé, tối hôm ấy phải đi cắt tóc ngắn rồi để đen trở lại, che khuyên tai. Manager và cả team được 1 phen giải thích, mãi sau khách hàng mới chấp nhận để đứa thực tập ấy quay lại làm việc. Và, đâu phải thế là xong, còn phải dẫn qua xin lỗi và mong bỏ qua. Rất may là khách hàng đồng ý và còn trò chuyện, cho lời khuyên các kiểu. 

Rồi có lần, team của bạn mình qua khách hàng làm việc. Lúc bấy giờ, firm mới áp dụng chính sách Casual Attire, cho phép mặc quần áo casual đi làm tất cả các ngày trong tuần, trừ trường hợp có cuộc họp hoặc dip quan trọng. Thế nên, cả team hồn nhiên mặc casual outfit. Mặc dù khách hàng cũng có chính sách casual attire all days, CFO là người rất trẻ trung và thoải mái trong chuyện ăn mặc (ngày nào cũng chỉ T-shirt vs giày thể thao đi làm), nhưng, chú ấy vẫn rất ngạc nhiên khi nhìn thấy cả team kiểm toán ăn mặc phong cách như vậy. Ngay lập tức, CFO vào gặp team kiểm toán, hỏi thăm tình hình, và góp ý ngay. Rằng, theo CFO, cả team vẫn nên mặc professional outfit khi qua khách hàng, vì đó là hình ảnh của firm, và khiến mọi người cảm thấy tự tin hơn khi trao đổi công việc. Vậy là, sau buổi hôm đó, khi đi job mới, luôn phải check trước, liệu khách hàng prefer team ăn mặc theo phong cách nào. 

Qua một vài câu chuyện trên, hy vọng mọi người có thể biết và hiểu được thêm vài thứ về việc này. Singapore là một nước trình độ phát triển kinh tế cao, tính international cao, nên độ thoải mái và cởi mở chắc chắn cao hơn Việt Nam. Vậy mà, họ vẫn có những đánh giá như vậy nữa là. Có những thắc mắc về chuyện, em có được nhuộm tóc, em có được để hình xăm, hay em có được để móng tay, hay, em có thể mặc váy bó sát body, qua đầu gối hay không. Nếu vậy, hãy nghĩ đến “professional appearance” – nghĩ đến ấn tượng mà em muốn người đối diện nghĩ về mình ở lần đầu tiên tiếp xúc và làm việc. Mà, ấn tượng đầu tiên quan trọng như nào, chắc mọi người ai cũng hiểu. Nếu vẫn còn thắc mắc, hãy chia sẻ và trao đổi với HR và các anh chị đi trước trong công ty, để có thể có giải pháp phù hợp. Còn, nếu vẫn không ổn và vẫn muốn theo ý các em, vậy thì, “chúng ta không thuộc về nhau”. Đơn giản vậy thôi mà, nhỉ?

**************

COPYRIGHT by Tabalozone.com

CV & Cover Services: https://shorturl.at/X1BTF

Package mocked interview: https://shorturl.at/9pdO9