Mình tin chắc rằng, mặc dù được kỳ vọng là thế, khi áp dụng IFRS, có những quy định mà nhiều kế toán và chủ doanh nghiệp sẽ “khóc thét” và “cảm thấy nhớ nhung” VAS tha thiết. 

1. Impairment of Assets

Mình đánh giá, đây là một trong những vấn đề đau đầu nhất. Với quy định về Impairment of Assets, doanh nghiệp sẽ phải đánh giá hoặc bắt buộc thực hiện impairment test cho một số tài sản của công ty. Ví dụ như, tài sản cố định hữu hình (PPE), tài sản cố định vô hình (intangible assets), lợi thế thương mại (goodwill), etc. IFRS quy định rất cụ thể về impairment of assets ở IAS 36. Trong khi, VAS lại không có quy định tương đương. Kế toán ở Việt Nam rất hạnh phúc khi không phải làm impairment test cho PPE (vì chuẩn mực Việt Nam không cho phép) và goodwill (chuẩn mực Việt Nam yêu cầu khấu hao 10 năm). Nhưng, nếu IFRS được áp dụng, câu chuyện sẽ thay đổi.

Mình sẽ có một bài riêng về Impairment test, một phần cực kỳ thú vị mà hầu như engagement nào cũng đều phải làm.

2. Fair value method

Theo IFRS, một số tài khoản được phép ghi nhận theo fair value.  Doanh nghiệp có thể chọn phương pháp giá gốc (historical cost) hay giá trị hợp lý (fair value). Đây là sự lựa chọn của doanh nghiệp. Nên, nếu công ty muốn chơi trò xào nấu với báo cáo tài chính, hoàn toàn có thể chọn ghi nhận theo fair value. Thực sự, mình rất phấn khích để coi các doanh nghiệp Việt Nam sẽ vận dụng “sáng tạo” quy định này như thế nào.

3. Impairment of trade receivables

Dự phòng phải thu khó đòi sẽ phải được tính toán và trình bày theo cách hoàn toàn khác. VAS vẫn đang theo chuẩn mực cũ, dựa theo actual default. Nhưng, IFRS đã chuyển sang estimated credit loss (ECL) model, đánh giá tỷ lệ phần trăm khó đòi của từng nhóm tuổi nợ trong tương lai (forward-looking information). Do đó, cách tính sẽ thay đổi, dẫn đến dự phòng phải thu cũng sẽ thay đổi theo. 

4. Provision for dismantling and restoration

Dự phòng chi phí cho việc hoàn trả mặt bằng về nguyên trạng ban đầu. Theo IFRS, khoản dự phòng này được ghi nhận vào nguyên giá của tài sản cố định, ngay từ giai đoạn bắt đầu đi vào hoạt động. Trong khi đó, VAS lại không yêu cầu ghi vào nguyên giá, mà cho phép ghi vào chi phí trong kỳ. Rõ ràng, yêu cầu này ảnh hưởng rất lớn đến các doanh nghiệp đi thuê đất trong khu công nghiệp để xây dựng nhà xưởng. Tài sản tăng, chi phí dự phòng (provision) tăng, hàng năm lại phát sinh thêm unwinding interest expense of provision.

5. Leases

Chuẩn mực về đi thuê ở Việt Nam vẫn đang theo quy định cũ, nghĩa là bên đi thuê ghi nhận chi phí thuê vào P/L. Nhưng, theo IFRS, bây giờ, bên đi thuê sẽ phải ghi nhận Right-of-use assets và Lease liabilities cho tài sản đi thuê. Tính toán ra con số cho 2 tài khoản trên cũng không đơn giản như mọi người thường nghĩ. Tác động rất lớn đến các doanh nghiệp bán lẻ (vì hay đi thuê cửa hàng), viễn thông, hàng không (vì hay đi thuê máy móc, trang thiết bị).

6. Revenue

Nói một cách đơn giản, Việt Nam vẫn đang theo chuẩn mực cũ. Nếu áp dụng IFRS, cách ghi nhận doanh thu (revenue) sẽ hoàn toàn thay đổi. 5-step model sẽ được áp dụng cho tất cả các ngành nghề. 

Trên đây là một vài mục, theo ý kiến cá nhân, sẽ khiến kế toán ở Việt Nam phải suy nghĩ và làm thêm việc nếu IFRS được áp dụng. Tất nhiên, tác động cụ thể không dừng lại chỉ ở những mục trên. Như mình đã nói, sẽ cần thời gian và giai đoạn chuyển đổi phù hợp. Nếu không, hiệu quả áp dụng IFRS sẽ không cao, không đáp ứng được yêu cầu và kỳ vọng.

**************

COPYRIGHT by Tabalozone.com

CV & Cover Services: https://shorturl.at/X1BTF

Package mocked interview: https://shorturl.at/9pdO9