Part 2 – Chuyện timeline mùa bận.

Kiểm toán, thực ra mà nói, là một ngành nghề mang tính mùa vụ. Ở Việt Nam, vào mùa bận (peak season), người trong ngành tha hồ làm việc, với đủ mọi thể loại job tasks, deadlines, meetings, reviews, etc. Đến nỗi, nhiều người còn kêu, “râu còn không có thời gian để cạo”. Bận đến nỗi, giao thừa đến nơi rồi, khách hàng còn nhắn tin “Hết Tết thì cố gắng xong báo cáo giúp bên anh nhé.” Bận đến nỗi, deadline ký báo cáo sát đuýt rồi, vẫn còn phải buông lời thề thốt “Em hãy thề với chị là em đã làm và hoàn thành phần hành này đi.” “Em xin thề, chị hãy tin em.” Qua mùa bận, workload đỡ hơn nhiều, lúc đó thì ngồi làm đẹp audit files để archive, khớp số trên working papers với số trên báo cáo. Nếu khách hàng niêm yết thì làm thêm soát xét bán niên, còn không thì có thời gian nghỉ ngơi đi chơi, đi học, rồi làm vài thứ chill chill. Cho đến mùa interim và mùa bận năm sau.

Nghe mọi thứ vào mùa bận ở Việt Nam crazy nhỉ? Cơ mà, mùa bận ở Việt Nam tập trung nhiều nhất ở 3 tháng đầu năm thôi. Vì sao ư? Vì ở Việt Nam, công ty có 90 ngày sau ngày kết thúc niên độ để nộp báo cáo tài chính. Cơ quan thuế ở Việt Nam rất “quyền lực”, lỡ deadline mà xem, thử coi sẽ nhận những gì nhé. Do đó, hầu như rất ít công ty muốn trễ deadline. Mà, đa số các công ty Việt Nam chọn năm tài chính 31/12. Có nghĩa là, đa số đều phải nộp BCTC vào ngày 30/3 hoặc 31/3 (phụ thuộc vào năm nhuận hay không). Bảo sao, 3 tháng đầu năm là quãng thời gian crazy với người làm kiểm toán ở Việt Nam.

Nhưng, hạnh phúc là, kiểu gì thì kiểu, trong vòng 3 tháng đó, báo cáo của công ty cũng sẽ được ký. Nghĩa là, bận gì thì bận, sau 3 tháng đó, mọi thứ sẽ chấm dứt. Còn ở bên nước ngoài thì, ôi thôi. Như ở Singapore, công ty có 8 tháng để ra báo cáo tài chính, thêm 1 tháng để submit nữa, nên, tổng cộng thời gian là 9 tháng. Xin nhắc lại, 9 tháng để ra báo cáo kiểm toán nhé. Cơ mà, đừng nghĩ thời gian nhiều thì sẽ nhàn. Vì sao ư? Vì khách hàng sẽ delay việc cung cấp tài liệu, sẽ trả lời vòng vo (tít mù rồi lại vòng quanh), rồi sẽ đòi đổi số vài lần, weekly meetings trong suốt quãng thời gian đó. Mà, có phải chỉ có 1 khách hàng đâu. Có khách hàng muốn xong sớm, “trong 3 tháng là phải xong nhé”; nhưng, có khách hàng lại muốn kết thúc muộn “cứ trước deadline có là được”. Thế nên là, follow-up mệt nghỉ luôn. 

Đã thế, nộp báo cáo tài chính muộn chỉ bị phạt một khoản admin nho nhỏ. Nên, có nhiều công ty, cứ delay việc chốt báo cáo dài dài. Ai đời, đi kiểm toán cho báo cáo năm 2021 mà “Mày cứ yên tâm, bình tĩnh mà làm, báo cáo 2018, 2019 và 2020 của bọn tao còn chưa được ký cơ”. Mà nữa, bên đó, số lượng công ty có năm tài chính khác ngày 31/12 rất nhiều. Ví dụ như, 31/3, 30/6, 30/9, rồi kiểu 28/2 cũng có. Vậy là, lúc nào cũng một cổ vài tròng, không biết một ngày đẹp zời nào đó, đang làm job này mà tự dưng partner và manager job khác đè mình ra để chạy báo cáo không. 

Đó là một điều mà mình nghĩ, kiểm toán ở Việt Nam vẫn nên vui vẻ hơn đôi chút. Thời gian làm ngắn, nhưng kiểu gì cũng sẽ xong, báo cáo kiểu gì cũng sẽ được ký. Còn ở bên nước ngoài thì, cứ bình tĩnh nhé. Đấy, mọi người thấy hạnh phúc hơn chưa?