Kiểm toán luôn là ngành có cơ hội đi làm việc ở nước ngoài rộng mở. Lý do? Đơn giản là ngành luôn trong tình trạng thiếu nhân lực. Tạm bỏ hết ngoài tai những lo ngại về việc AI sẽ thay thế kiểm toán viên đi, ngành này luôn thiếu người. Yêu cầu ngày càng cao về chất lượng kiểm toán, sự chênh lệch về thu nhập giữa người làm nghề kiểm toán và các ngành tài chính khác, đồng thời sự kém hấp dẫn về chế độ làm việc… tất cả góp phần khiến nhân sự ngành kiểm toán quyết định rời đi. Thông thường, kiểm toán viên chỉ gắn bó với firm kiểm toán cho đến khi họ có bằng Chartered Accountant hoặc CPA. Sau đó, họ sẽ tìm cơ hội khác. Ở môi trường corporation chẳng hạn.

Tình trạng này diễn ra rộng rãi ở khắp nơi, kể cả Mỹ, Canada, Anh và các nước thuộc hệ thống Commonwealth, như Úc, New Zealand, Singapore, etc. Để đối phó với tình trạng này, nhiều quốc gia đã khuyến khích audit firm tuyển dụng audit staff từ nước ngoài. Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, Pakistan, các nước ASEAN là thị trường mục tiêu chính.

Nói vậy để thấy, cơ hội để sinh viên, audit staff Việt Nam ra nước ngoài làm việc là hoàn toàn có thể. Audit là một trong những ngành dễ xin working visa, nên, rất phù hợp cho những người muốn trải nghiệm môi trường làm việc nước ngoài (chuyện định cư tính sau đi, còn nhiều yếu tố ảnh hưởng lắm). Nhưng, nên nhớ, Việt Nam là quốc gia đang phát triển, thị trường chứng khoán vẫn đang là thị trường cận biên. Việt Nam lại là một trong số ít quốc gia chưa hề áp dụng tí nào IFRS, quy định về tài chính – quản trị còn chưa bằng các quốc gia khác. Do đó, thông thường, hầu như rất khó để 1 audit firm ở quốc gia phát triển tuyển audit staff từ 1 firm ở Việt Nam.

Vậy, làm thế nào để đi nước ngoài? Luôn luôn có cách:

1. Làm thật tốt ở audit firm Việt Nam, lot top performance. Học xong chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế. Highly recommend Chartered Accountant (ở Việt Nam hiện nay chỉ có ICAEW cung cấp Chartered Accountant). ACCA thì nhiều quá rồi, nước họ không care đâu, vì bên đó ACCA member cũng nhiều lắm rồi à. Sau đó, có good relationships với ai đó đang làm việc ở firm nước ngoài, rồi nhờ người ta refer mình (cái này có độ tin cậy cao hơn). Hoặc, tự nộp đơn trực tiếp trên career portal (cái này hên xui, dựa hoàn toàn vào may mắn). Pass recruitment process và phỏng vấn với partner. Done.

2. Đi học Master ở nước ngoài, rồi apply vào firm bên đó. Tất nhiên, bảng điểm Master cũng phải đẹp.

3. Apply các chương trình hợp tác giữa tổ chức nghề nghiệp ở Việt Nam với các audit firm ở nước ngoài. Hiện nay, ICAEW Việt Nam có khá nhiều chương trình hợp tác như vậy. Mô tuýp chung là, sang firm nước ngoài làm việc, vừa làm vừa tiếp tục theo học chương trình ICAEW ACA. Còn các tổ chức nghề nghiệp khác thì mình không rõ.

4. Tán một ai đó ở nước ngoài, rồi thuyết phục người ta bảo lãnh mình qua bển. Sau đó, apply vị trí audit firm bên đó. Apply xong, có working visa rồi thì đá người ta. Vẫn đạt được mục đích.

Có người bảo, làm tốt ở firm Việt Nam, apply secondment qua firm nước ngoài rồi tìm cách ở lại. Mình không khuyến khích cách này, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của firm ở Việt Nam.

Trên đây là một số hướng để mọi người có thể cân nhắc, nếu thực sự mong muốn đi làm việc ở nước ngoài. Mình cũng đi theo diện đã nêu trong 4 cách ở trên. Đố mọi người biết, đó là cách nào?